L’art de l’art

Geschiedenis in een nieuw hoesje, dit is hoe Almschi het best omschreven kan worden. SkaGeN en het Octopuskoor belichten met dit stuk het leven van de wereldberoemde Alma Mahler. Alle gebeurtenissen die een centrale rol in haar leven hebben gespeeld worden op een geniale manier naar voren gebracht. Hierdoor leert de kijker heel wat over het leven van deze uitzonderlijke vrouw. De voorstelling weerspiegelt in het algemeen het kunstwerk dat Alma van haar leven heeft proberen maken.
Eerst en vooral zit de verhaallijn uitstekend goed in elkaar. Het leven van Alma wordt op een zeer originele manier naar voren gebracht. Historische feitjes en lange periodes uit haar leven worden overboord gegooid. De kijker valt niet in verveling door een teveel aan details, enkel het essentiële wordt getoond. Dit zorgt ervoor dat eenheid van tijd wordt verwaarloosd. Hierdoor krijgt het stuk een origineel aspect, aangezien biografieën meestal historisch gebonden zijn. Anderzijds is het idee om het hele gebeuren op één enkele locatie te laten plaatsnemen eveneens een schot in de roos. Alle personages zijn aanwezig op het podium waardoor men een duidelijk overzicht krijgt van de belangrijke periodes uit Alma’s leven. Het stuk is te vergelijken met een bezoekje brengen aan het museum : alle mijlpalen van Alma’s leven worden in glazen vitrinnes geplaatst. Dit zorgt er eenerzijds voor dat het stuk zeer overzichtelijk is en dat de alomheersende drukte wat minder chaotisch lijkt. Anderzijds is dit ook een manier om te benadrukken dat Alma een kunstwerk van haar leven heeft proberen maken, en dat dit ook gelukt is.
Naast de uitstekende verhaallijn is er duidelijk hard gewerkt aan de psychologische diepgang van de personages. Het grote voordeel hiervan is dat het publiek met de personages kan meeleven. Het kan zich inleven in de impulsieve Alma, de perverse Kokoshka of de rijke Werfel. Een zeer belangrijke troef om het publiek met de personages hiervoor, is het Octopuskoor. Met hun koorliederen zorgen ze ervoor dat elk emotioneel moment nog meer beladen is. Vooral de eindzang heeft iets overweldigends : minutenlang houdt het publiek zijn adem in en de spanning is gewoon voelbaar in de zaal.
Ook houdt het stuk het midden tussen verschillende stijlen. Je kan niet zeggen dat het een komedie, een tragedie of een historische biografie is. Deze verscheidenheid aan stijlen is ook een zeer groot voordeel voor het stuk. Het ene moment ben je in de ban van een prachtig en emotioneel beladen lied, terwijl je op een ander moment moet gieren van het lachen. Alle verschillende stijlen komen in dit stuk naar voor en houden elkaar in evenwicht. Dit zorgt voor variatie en afwisseling, nooit wordt het saai.
Een laatste geniale vondst is de projectie van Alma's gezicht op een beeld dat boven het podium hangt. Haar persoonlijkheid wordt zo in tweeën gedeeld. Eenerzijds krijgt men te horen wat Alma op het moment van de gebeurtenissen zelf denkt, en anderzijds wat ze er jaren erna over te zeggen heeft. Dit geeft overzicht aan het stuk en zorgt er ook voor dat de kijker de psychologische evolutie die Alma doorheen haar leven heeft meegemaakt kan begrijpen. In het begin is deze splitsing van het hoofdpersonage nogal onduidelijk, maar het went zeer snel en levert een zeer positieve bijdrage aan het stuk.
Naast de vele positieve aspecten zijn er uiteraard enkele negatieve puntjes. Ten eerste is het op het podium veel te druk, waardoor het geheel nogal chaotisch oogt. Gedurende de hele opvoering zijn er steeds verschillende handelingen bezig. Waar je ook kijkt, je aandacht wordt door iets getrokken. Dit zorgt er wel voor dat het stuk boeiend blijft, maar ook dat het belangrijkste van het stuk op de achtergrond geraakt. Je kan minutenlang geconcentreerd blijven op het bewegen van een personage in een vitrine, terwijl dit helemaal niets te maken heeft met wat er aan het gebeuren is. Het geheel geraakt zo uit het oog en kan voor verwarring zorgen bij de kijker. Dit kan echter wel te wijten zijn aan de redelijk kleine zaal waarin het werd afgespeeld. Wat vaststaat is dat er een groot podium vereist is opdat het stuk helemaal zou kunnen uitblinken.
Naast dit kunnen sommige kijkers zich ook ergeren aan de opeenvolging van feiten, die niet echt zeer verschillend zijn van elkaar. Trouwen, bedriegen en scheiden, hier draait het allemaal om. Wie echter verder dan de feitelijke gebeurtenissen kijkt, zal merken dat het suk boordevol psychologische ontledingen is waarover duidelijk is nagedacht. De kunst is dus om te zoeken naar wat er bedoeld wordt, niet om simpelweg te kijken.
Over het algemeen kan gezegd worden dat het suk prachtig uitgewerkt is. Alma Mahler komt er zeer waarheidsgetrouw in voor en de belangrijkste feiten zijn duidelijk aanwezig. Enkele kleine puntjes kunnen nog bijgewerkt worden, maar wegen zeker niet door in vergelijking met de talrijke positieve aspecten. Een kunstwerk over een kunstwerk, kan het nog beter?

Jonathan Dierks