Geen geluk!
Veel mannen, veel kinderen en overheersende eenzaamheid, dat is het leven van componiste Alma Mahler in een notendop. Theatergezelschap SKaGeN heeft dit turbulente leven omgezet in een theaterstuk, ‘Almschi’ genaamd. De tekst is geschreven door Annelies Verbeke en voor het stuk zelf werkte SKaGeN samen met de Octopus Solisten. Clara van den Broek vertolkt de rol van Alma Mahler. De andere rollen zijn weggelegd voor Sam Bogaerts, Valentijn Dhaenens, Korneel Hamers, Mathijs Scheepers en Viviane De Muynck. Clara van den Broek vat ‘Almschi’ in een interview zelf als volgt samen: ‘het gaat over de zoektocht van een vrouw naar geluk’. De vraag is maar of Alma Mahler deze zoektocht ooit volbracht heeft…
De makers van het stuk zijn heel creatief omgesprongen met het begrip ‘tijd’, want ja, hoe geef je iemands hele leven weer in slechts twee uur? SKaGeN heeft dit opgelost door de hoogtepunten , vooral op relationeel vlak dan, uit Alma Mahlers leven achtereenvolgens te tonen. Zo kreeg je een wervelwind van huwelijken, zwangerschappen, geboortes en sterfgevallen die elkaar allemaal zeer snel opvolgden. Op sommige momenten kwam het dienstmeisje met een pop aanzetten, bond deze rond Alma Mahler en twee minuten later beviel ze en dat was dat! Hetzelfde met de sterfgevallen. Stierf er een kind, dan kwam er als vanuit de hemel een koord naar beneden waar het dienstmeisje het kind aanhing en hop, daar ging het, naar boven. Even een minuut stilte en het leven ging weer verder. Een originele oplossing om de belangrijke mijlpalen in Alma’s leven weer te geven zonder er al te veel bij stil te blijven staan. Natuurlijk was dit niet enkel een handigheidje om niet in tijdsnood te komen bij de voorstelling, maar sloeg dit ook op Alma Mahlers leven. Ze heeft nooit echt veel tijd besteed aan haar kinderen en dacht vooral aan zichzelf. Dat was dus ook een reden voor het vluchtige karakter bij de geboortes en sterfgevallen.
Het decor en de attributen waren ook zeer goed uitgewerkt. Misschien zelfs iets te goed, want het decor intrigeerde meer dan het spel zelf. Met vier glazen kooien, het zwevende hoofd van Alma Mahler en twee banken was het vrij druk op de scène, maar dit stoorde niet. In die glazen kooien zaten Gropius, Kokoschka en Werfel, de mannen en minnaars van Alma, en in de laatste kooi op de achtergrond stond een opgezette ijsbeer. De glazen kooien deden wat denken aan de etalages in een winkelstraat, maar in plaats van een keuze uit kleding, kon Alma kiezen bij welke man ze eens langs zou gaan. Als ze dan eenmaal bij een man in een kooi zat, leek het wel of ze niet snel genoeg weer buiten kon zijn. De kooien staan dan ook voor Alma’s gemoedstoestanden wanneer ze zich aan een man bond: opgesloten. In de kooien zelf hadden de mannen en minnaars ook altijd wel iets om handen. Gropius verzorgde een hondje, Kokoschka, de kunstenaar, schilderde met zijn handen zijn volgende meesterwerk en Werfel begon zich simpelweg aan te kleden. Vooral Kokoschka’s bezigheden waren interessant om te aanschouwen, de man kon er wel wat van. Door die interactie met het decor, kreeg je een beeld van de karakters van de mannen. Je kon duidelijk zien wat voor soort mannen het waren en waar ze zich mee bezighielden.
De manier waarop de makers het handelingenverloop versneld hebben en wat ze met het decor gedaan hebben, was dus zeer creatief. Jammer genoeg kan hetzelfde niet gezegd worden over het spel zelf. Het stuk begon na een tijd te vervelen door de eentonigheid ervan. Man, baby, baby, sterfgeval, andere man, baby, minnaar, weer een andere man, sterfgeval en terug naar de minnaar… de originaliteit was op dat vlak dus ver te zoeken en veel verder dan een fletse weergave van Alma Mahlers leven is men niet gekomen. Het is ook zeer jammer dat de makers zich vooral gefocust hebben op Alma’s relaties en dat ze maar weinig aandacht besteed hebben aan wat ze verwezenlijkt heeft in haar leven. Ze is tenslotte gekend omwille van haar composities en dit had wat uitgebreider aan bod mogen komen.
Het koor was wel zeer indrukwekkend, maar soms hoorde je door de zang de acteurs niet meer en dat was spijtig. Op de prestaties van het koor zelf, viel niets aan te merken. Veel lof dus voor het decor en de Octopus Solisten, maar het spel en de tekst stelden teleur. Wat een intrigerend stuk over Alma Mahler had kunnen zijn, is uitgedraaid op een spel dat vrij snel ging vervelen. Ik ben met hoge verwachtingen naar ‘Almschi’ gaan kijken en heb ontgoocheld de zaal verlaten. Geen geluk dus voor Alma, maar ook niet voor de toeschouwers.
Silke De Wae
Meer info? www.skagen.be
