Het leven zoals het is: Alma Mahler

Vrijdag 14 januari 2011 belandde SKaGeN in Cc Westrand te Dilbeek met hun nieuwste voorstelling: Almschi. Dit is een muziektheatervoorstelling waarbij de Octopus Solisten meteen de toon zetten met hun 16-stemmige uitvoering van enkele bekende muziekstukken van onder andere Mahler, Wagner en Berg. Natuurlijk mogen we ook de vrouw niet vergeten waar alles om draaide: Alma Mahler. SKaGeN trachtte een beeld te geven van haar leven en dat op een zeer korte tijd. Een drie uur durende voorstelling was het resultaat hiervan.

Het toneelstuk vertelt het verhaal van Alma Mahler, een vrouw die leefde in het begin van de 20e eeuw. De naam van het toneelstuk verwijst naar de bijnaam van Alma, namelijk Almschi. Zij had ontelbaar veel mannen, wist hoe ze een perfecte minnares moest zijn en was maar al te graag een soort van muze voor elke muzikant die haar kon bekoren. Ze haatte het om een meisje te zijn omdat ze dan geen kunstenares kon worden. Dat was nu eenmaal enkel voor mannen weggelegd.

Volgens SKaGeN was het levensdoel van Alma een mythe te maken van haar leven. Ze wou alles doen wat ze eigenlijk niet mocht doen. De mannen die ze had, waren allemaal kunstenaars. Niet zo maar kunstenaars maar wereldkunstenaars. Alma had een leven met veel dieptes maar ook veel hoogtepunten. Zo had ze ontelbaar veel baby’s die geboren werden maar die ook één voor één stierven. Dit kwam omdat Alma altijd met totaal andere dingen bezig was. Daarnaast had ze ook ontelbaar veel mannen. Alma had dus een zeer extreem leven. Zodra ze iets had, wou ze iets anders. Ze was duidelijk op zoek naar geluk, maar kon het maar niet vinden. Eigenlijk miste ze veel door alles te willen. Zo heeft ze de liefde van haar leven nooit gevonden omdat ze te veel mannen heeft gehad. Maar een mythe van haar leven maken, is haar enigszins wel gelukt. Anders was er dit toneelstuk natuurlijk niet.

Het koor bestond uit 16 zangers met elk hun specifieke toonhoogte. Aangezien er niet genoeg zangers waren in België die dit konden, kwamen ze uit verschillende landen waaronder Duitsland, Canada en Frankrijk. Het leverde een belangrijke bijdrage aan het toneelstuk. Niet iedereen houdt van klassieke muziek maar iedereen zal ongetwijfeld vol verbazing toehoren wanneer deze 16 verschillende stemmen samenvloeien. Gewoonweg prachtig. Zoiets kan je alleen live meemaken, dat is het speciale eraan. De muziek was er om de taal aan te vullen wanneer die te kort schoot. De melodieën zorgden voor extra emotie wat zeer toepasselijk is voor het stuk.

Het decor was ook zeer speciaal. Het bestond uit verschillende glazen bakken waarin een aantal van Alma’s minnaars zaten. In één glazen bak zat een reusachtige ijsbeer om de koelbloedigheid waarmee Alma omging met haar mannen aan te tonen. Dat is natuurlijk slechts één van de vele interpretaties die men daaraan kan geven.

Op het einde werden er voor de glazen bakken wanden geplaatst zodanig dat men niet meer kon zien wie of wat er zich in de glazen bakken bevond. Naar mijn mening, duidde dit op de eenzaamheid van Alma toen ze in haar appartement gestorven is. Dit in tegenstelling tot heel haar leven waar ze constant in het centrum van de belangstelling stond. Een ander element op het podium was de innerlijke stem van Alma. Deze stem werd voorgesteld door een zwarte doos waarop een hoofd werd geprojecteerd. Het hoofd was vermoedelijk een verouderde voorstelling van Alma’s gezicht. Het was iets heel bijzonders en gaf zeker een meerwaarde aan het toneelstuk aangezien het steeds de aandacht bleef trekken. Zo kwamen we de echte gevoelens en gedachten van Alma te weten. Er waren twee personages die bijna altijd aanwezig waren op het toneel: Alma zelf en een meid. Deze laatste zorgde voor de praktische dingen zoals wanneer er weer een baby ging geboren worden of wanneer Alma voor de zoveelste keer ging trouwen. Eigenlijk heeft zij nooit één woord gezegd maar iedereen merkte haar aanwezigheid op.

Almschi was een heel apart toneelstuk. Naar mijn mening was het geen hoogvlieger omdat het iets te excentriek was. Het duurde immers lang en men probeerde te veel te tonen op zeer korte tijd. Dit zorgde ervoor dat alles heel abstract werd voorgesteld. Dat mag, maar niet als het de realiteit gaat overheersen. Dit is ook de reden waarom de Octopus Solisten zo uitblonken. Zij zorgden ervoor dat het stuk toch levendig en de moeite waard bleef op de momenten dat het te kort kwam.

Verder is Almschi een biografie van een persoon op een manier gebracht zodat het toch nog boeiend was. Er waren enorme tijd- en plaatssprongen. Zoveel baby’s heeft nog nooit iemand in zo’n korte tijd zien geboren worden. Het is allemaal zeer onrealistisch maar de bedoeling van SKaGeN is wel geslaagd: het leven van Alma Mahler op een zeer korte tijd tonen. Daarvoor verdienen ze een dikke pluim. Het is niet eenvoudig om muziek en theater op een goede manier te combineren zodat ze in elkaar vloeien. SKaGeN had natuurlijk niet in zijn opzet geslaagd zonder de schitterende acteerprestaties van onder andere Clara van den Broek, Valentijn Dhaenens en Sam Bogaerts. Je merkt dat ze er aan gewerkt hebben, dat ze het leven van Alma gedetailleerd onderzocht hebben vooraleer een stuk te willen neerzetten. Ook al was het niet altijd even boeiend, de acteurs hadden hier zeker niets mee te maken. Zij hebben hun rol in het stuk perfect vervuld. Kortom, Almschi is toneel voor mensen die net iets meer willen dan theater alleen.

Sarah Verstappen
Voor meer info: www.skagen.be