Ecologie voor dummies

In afwachting van wat de groten dezer aarde eind dit jaar gaan beslissen in Kopenhagen, zijn milieu en ecologie weer helemaal in. Dimitri Leue probeert met behulp van zijn nieuwste theaterstuk Tegen de Lamp onze aandacht op de problematiek te vestigen. Hij doet dit samen met Jonas Van Geel, Antoon Offeciers en Steven Vromman, de “Low Impact Man”, die in Vlaanderen bekend staat om zijn onwaarschijnlijk kleine ecologische voetafdruk. Dit is echter niet Dimitri’s eerste ecologische project. Eerder streed hij als Don Kyoto voor windmolens en milieu in het gelijknamige theaterstuk. Je kan hem er dus moeilijk van verdenken snel een graantje mee te willen pikken van de Kopenhagen-gekte die zijn weg naar de media wel zal vinden. Neen, Leue en zijn medespelers hebben echt iets te zeggen. Spijtig genoeg, doen ze dat niet.

Ze hebben er alles aan gedaan om ecologie toegankelijk te maken voor iedereen.  Een nobel streven, maar de boodschap verwatert hierdoor zo erg dat het stuk helemaal niet meer over ecologie gaat. In plaats daarvan krijgen we een verhaaltje voorgeschoteld over de “Low Impact Man” die naar de theaterzaal wordt gelokt onder het mom van een lezing over, u raadt het nooit, ecologie. Leue en van Geel verplichten Vromman – die geen professioneel toneelspeler is- mee te spelen in hun theaterstuk. Het verhaal gaat over een idealistische archeoloog en een norse zakenman die samen met een gids op zoek gaan naar een wenslamp (vandaar de naam van het toneelstuk), die zich in een afgelegen grot bevindt.

Wat volgt is een reeks grappen die de hele voorstelling duurt, af en toe afgewisseld met een weetje van de “Low impact Man” of heel zelden een stukje van het verhaal dat niet bedoeld is om te lachen. Begrijp me niet verkeerd, Tegen de Lamp is fijn theater om naar te kijken en de acteurs doen het geweldig. Ze spelen hun rol met plezier en dat merk je, het vuurwerk spat ervan af. Vooral in de stukken waar de acteurs zichzelf spelen en ze niet gebonden zijn aan het verhaaltje naderen ze soms het sublieme. Die vrijheid maakt improvisatie mogelijk, waardoor die delen heel wat dynamischer overkomen en de relatie tussen de acteurs realistischer wordt. Dat neemt echter nog steeds niet weg dat dit theaterstuk iets mist: inhoud. Hoe grappig het ook is, toch zal je de zaal verlaten met een wrang gevoel. Je blijft op je honger zitten. Dit komt vooral door de manier waarop de boodschap gebracht wordt. Interessante personages of onverwachte plotwendingen, je zal het niet snel tegenkomen. Op zich geen probleem, maar voeg daar nog eens aan toe dat het ecologisch aspect van de voorstelling vooral terug te vinden valt in de composteerbare grot waar het verhaaltje zich afspeelt en in de zelfopgewekte stroom die op voorhand door de acteurs wordt opgewekt met fietsen. Niet in de inhoud dus. Dan kan je spijtig genoeg niet anders dan besluiten dat er, buiten de humor, bitter weinig van het toneelstuk overblijft. Je hebt tijdens het kijken steeds het gevoel dat de makers zowel de boodschap als het verhaal verwaarloosd hebben. Alsof ze beslist hebben het publiek nadenken zoveel als mogelijk te besparen. Kijken en lachen, dat is de bedoeling. Nadenken moet je na de voorstelling doen, wanneer je een boekje met ecologische tips en weetjes gekregen hebt. Het is natuurlijk geen sinecure om een theaterstuk te maken dat zowel grappig als serieus is. Een goede balans vinden tussen die twee tegengestelden is bijna onmogelijk. Toch vind ik het spijtig dat Leue en de andere acteurs de uitdaging uit de weg zijn gegaan en voluit hebben gekozen voor humor. Meer humor, maar daardoor ook minder inhoud. Spijtig.

Kortom, Tegen de Lamp is een fijn theaterstuk waar je zeker mee zal kunnen lachen. Maar in hun poging ecologie weg te halen uit het hoekje van saaie PowerPoint presentaties in muffe lokalen zijn de acteurs wat te ver gegaan. Ecologie - waar het toneelstuk uiteindelijk om draait - is letterlijk naar de achtergrond verwezen, waardoor het diepgang mist.

Ronald Van Crombrugge

Tegen de lamp door kunstencentum Rataplan, gezien in Dilbeek op acht oktober. Voor meer informatie kan u steeds terecht op de website www.tegendelamp.be.